Migraine en gevoelige hoofdhuid

Een gevoelige hoofdhuid tijdens een migraine transformeert je huid in een overgevoelig oppervlak. Het borstelen van je haar voelt alsof er naalden over je hoofdhuid worden getrokken. Het dragen van een hoed of hoofdband wordt pijnlijk. Met je hoofd op een kussen rusten kan aanvoelen alsof je tegen een blauwe plek drukt. Zelfs de zachte druk van een elastiekje of haarspelden wordt ondraaglijk.

Deze gevoeligheid, klinisch bekend als cutane allodynie, betekent dat normaal pijnloze aanrakingen als pijnlijk worden ervaren. Het kan je hele hoofdhuid bedekken of zich concentreren op de kant van de hoofdpijn. Sommige mensen merken dat het zich uitstrekt voorbij de hoofdhuid naar het gezicht, de nek of zelfs de armen en handen. De gevoeligheid ontwikkelt zich meestal tijdens de hoofdpijnfase en kan aanhouden tot in de postdroom, soms langer dan de hoofdpijn zelf.

Gevoeligheid van de hoofdhuid tijdens migraine is het gevolg van een proces dat centrale sensitisatie wordt genoemd. Naarmate een migraine vordert, reizen pijnsignalen van de hersenvliezen naar de trigeminuskern in de hersenstam, waar ze tweedelijns neuronen sensibiliseren. Deze gesensibiliseerde neuronen beginnen te reageren op input van de hoofdhuid en het gezicht die ze normaal gesproken zouden negeren.

Dit betekent dat je hersenen gewone aanrakingssignalen van de huid beginnen te interpreteren als pijn. Het proces kan zich verder verspreiden, waardoor derdelijns neuronen in de thalamus worden gesensibiliseerd en allodynie zich uitbreidt naar de armen en benen. Onderzoek heeft aangetoond dat de ontwikkeling van cutane allodynie tijdsafhankelijk is en meestal 1-2 uur na het begin van een migraine optreedt, wat belangrijke implicaties heeft voor de timing van de behandeling.

Cutane allodynie treft naar schatting 60-80% van de migrainepatiënten tijdens ten minste enkele van hun aanvallen. Het komt vaker voor bij mensen die al vele jaren migraine hebben, mensen met frequente aanvallen en mensen met chronische migraine. Vrouwen melden het vaker dan mannen.

De prevalentie neemt toe met de chroniciteit van migraine, wat suggereert dat herhaalde aanvallen geleidelijk de drempel voor centrale sensitisatie kunnen verlagen. Mensen met allodynie hebben over het algemeen meer invaliderende migraine en hebben meer kans om van episodische naar chronische migraine te evolueren. Het bijhouden of je tijdens je aanvallen last hebt van een gevoelige hoofdhuid, geeft je arts nuttige informatie over de mate van centrale sensitisatie in je migraineproces.

De ontwikkeling van cutane allodynie signaleert dat centrale sensitisatie zich heeft gevestigd, en dit heeft een directe invloed op de effectiviteit van medicatie. Onderzoek toont consequent aan dat triptanen het beste werken wanneer ze worden ingenomen voordat allodynie zich ontwikkelt, meestal binnen het eerste uur van de hoofdpijn.

Zodra centrale sensitisatie aan de gang is en je hoofdhuid gevoelig is, worden triptanen aanzienlijk minder effectief in het bieden van volledige pijnverlichting. Dit komt omdat triptanen voornamelijk werken op perifere en tweedelijns neuronen, terwijl gevestigde allodynie derdelijns neuronen in de thalamus betreft die triptanen niet gemakkelijk kunnen bereiken. Nieuwere medicijnen zoals gepanten en ditanen werken mogelijk beter tijdens de allodyniefase omdat ze zich richten op verschillende routes. Dit timingprobleem is een van de sterkste argumenten voor een vroege behandeling van migraineaanvallen.

Minimaliseer tijdens een aanval met een gevoelige hoofdhuid het contact met de getroffen gebieden. Doe je haar los als het vastzit. Gebruik een zachte, gladde kussensloop, zijde of satijn vermindert wrijving in vergelijking met katoen. Vermijd het dragen van hoeden, hoofdbanden of iets anders dat tegen je hoofdhuid drukt.

Sommige mensen ervaren paradoxale verlichting van stevige, aanhoudende druk op de hoofdhuid in plaats van lichte aanraking. Het dragen van een strakke hoofdband of bandana kan beter aanvoelen dan af en toe licht contact. Dit werkt omdat stevige druk andere zenuwvezels activeert dan lichte aanraking. Koude therapie op de hoofdhuid kan helpen door de gevoelige huid te verdoven. Tussen aanvallen is er geen bewijs dat speciale hoofdhuidbehandelingen nodig zijn; de gevoeligheid verdwijnt volledig zodra de migraine eindigt.

Als een gevoelige hoofdhuid een regelmatig kenmerk van je migraine is, laat dit dan aan je arts weten, omdat het belangrijke informatie geeft over je centrale sensitisatiepatronen. Dit kan van invloed zijn op beslissingen over de timing van medicatie, de selectie van medicatie en of preventieve behandeling moet worden overwogen.

Een gevoelige hoofdhuid die aanhoudt tussen migraineaanvallen, de hele tijd aanwezig is of geleidelijk erger wordt, verdient onderzoek. Bij oudere volwassenen moet een nieuw ontstane gevoelige hoofdhuid, vooral in de buurt van de slapen en vergezeld van kaakpijn of veranderingen in het gezichtsvermogen, dringend worden onderzocht op arteriitis temporalis. Als je huidige acute medicatie niet werkt zodra allodynie zich ontwikkelt, kan je arts een andere klasse medicatie aanbevelen of een strategie van eerdere behandeling om het sensitisatievenster te verslaan.