Phô Mai Cũ & Đau Nửa Đầu

Phô mai cũ là một trong những tác nhân gây đau nửa đầu do chế độ ăn uống nổi tiếng nhất và thủ phạm chính là một hợp chất gọi là tyramine. Tyramine là một axit amin tự nhiên hình thành khi protein phân hủy trong quá trình lên men và ủ. Phô mai càng ủ lâu thì càng tích tụ nhiều tyramine.

Khi bạn ăn thực phẩm giàu tyramine, cơ thể bạn thường phân hủy chúng bằng một loại enzyme gọi là monoamine oxidase (MAO). Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy rằng một số người bị đau nửa đầu có thể bị giảm hoạt động MAO, cho phép tyramine tích tụ trong máu. Tyramine dư thừa khiến các mạch máu co lại trước rồi giãn ra — một kiểu hình liên quan chặt chẽ đến sự khởi phát của chứng đau nửa đầu. Nó cũng kích thích giải phóng norepinephrine, một loại hormone gây căng thẳng làm tăng nhịp tim và huyết áp.

Vai trò của tyramine trong chứng đau nửa đầu lần đầu tiên được xác định thông qua nghiên cứu về thuốc ức chế monoamine oxidase (MAOI). Bệnh nhân dùng MAOI bị đau đầu dữ dội sau khi ăn phô mai cũ vì thuốc ức chế enzyme cần thiết để phân hủy tyramine. Khám phá này, đôi khi được gọi là "phản ứng phô mai", đã cung cấp bằng chứng ban đầu liên kết tyramine với cơ chế gây đau đầu.

Nghiên cứu gần đây hơn đã chỉ ra rằng tyramine kích hoạt giải phóng norepinephrine từ các đầu dây thần kinh, gây ra co mạch sau đó là giãn mạch dội ngược. Sự mất ổn định mạch máu này kích hoạt các sợi thần kinh nhạy cảm với cơn đau xung quanh các mạch máu trong não. Các nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng tyramine có thể trực tiếp kích thích các đầu dây thần kinh sinh ba trong ruột, gửi tín hiệu đau đến thân não thông qua trục ruột-não.

Hàm lượng tyramine khác nhau đáng kể giữa các loại phô mai. Mức cao nhất được tìm thấy trong các loại phô mai cứng, ủ lâu: cheddar ủ lâu, Parmesan (Parmigiano-Reggiano), Gruyere, Stilton, phô mai xanh (Roquefort, Gorgonzola) và Gouda ủ lâu. Những loại phô mai này đã được ủ trong nhiều tháng hoặc nhiều năm, cho phép tyramine tích tụ đến mức đáng kể.

Các loại phô mai có nguy cơ trung bình bao gồm Swiss, feta, Brie, Camembert và mozzarella đã được ủ. Các lựa chọn có rủi ro thấp hơn bao gồm mozzarella tươi, ricotta, kem phô mai, phô mai tươi và phô mai dê — về cơ bản là bất kỳ loại phô mai nào được tiêu thụ tươi thay vì ủ. Số lượng bạn ăn cũng quan trọng. Một chút Parmesan rắc lên mì ống rất khác so với việc ăn vài lát cheddar ủ lâu.

Không phải ai bị đau nửa đầu cũng nhạy cảm với tyramine và độ nhạy cảm có thể thay đổi theo thời gian. Cách tiếp cận tốt nhất là theo dõi lượng phô mai bạn tiêu thụ cùng với các cơn đau nửa đầu trong vài tuần. Lưu ý loại phô mai cụ thể, số lượng và thời gian trôi qua trước khi cơn đau nửa đầu xảy ra (nếu có).

Hãy nhớ rằng độ nhạy cảm với tyramine thường phụ thuộc vào tổng lượng tác nhân kích thích của bạn. Bạn có thể dung nạp một lượng nhỏ phô mai cũ vào một ngày nghỉ ngơi đầy đủ, ít căng thẳng, nhưng lại bị đau nửa đầu từ cùng một lượng khi các tác nhân kích thích khác đang hoạt động. Một số người cũng thấy rằng độ nhạy cảm với tyramine của họ thay đổi theo sự dao động nội tiết tố — trở nên phản ứng mạnh hơn trong một số giai đoạn nhất định của chu kỳ kinh nguyệt, chẳng hạn.

Nếu phô mai cũ gây ra chứng đau nửa đầu của bạn, bạn không cần phải từ bỏ hoàn toàn phô mai. Phô mai tươi và ủ nhẹ thường được dung nạp tốt vì chúng chứa ít tyramine hơn nhiều. Mozzarella tươi, ricotta, kem phô mai, phô mai tươi và mascarpone đều là những lựa chọn ít tyramine, mang lại hương vị và dinh dưỡng từ sữa mà bạn yêu thích.

Khi bạn ăn phô mai cũ, hãy giữ khẩu phần nhỏ và tránh kết hợp nó với các loại thực phẩm giàu tyramine khác như thịt muối, rượu vang đỏ hoặc nước tương trong cùng một bữa ăn. Lượng tyramine tích lũy từ nhiều nguồn thường gây ra nhiều hơn so với bất kỳ loại thực phẩm đơn lẻ nào. Một số người thấy rằng họ có thể dung nạp một lượng nhỏ phô mai cũ yêu thích nếu họ đảm bảo rằng các yếu tố kích thích khác được kiểm soát tốt vào ngày hôm đó — ngủ ngon, đủ nước và ít căng thẳng.